Blog Tour

#Blog Tour: Jeroen Windmeijer, ‘De Offers’ en nadenken over het geloof

Jeroen is geboren in Delft en opgegroeid in Pijnacker. Jeroen is een Nederlandse auteur en bekend van de volgende boeken: De bekentenissen van Petrus, Het Paulus Labyrint, Het Pilgrim Fathers complot, Een strooien brief en De Offers.

Zijn laatste boek ‘De Offers’ is een eerste deel van een nieuwe trilogie welke zich afspelen in Latijns-Amerika: Bolivia, Guatemala en Mexico. Er bevinden zich een hoop thema’s in het boek die een hoop vragen kunnen oproepen. Dit heeft het bij mij in ieder geval wel gedaan!

Jeroen heeft vaak de vraag gekregen of hij een bepaalde boodschap heeft met zijn boeken. Zijn antwoord luidt als volgt:

“Met mijn boeken wil ik niet alleen een spannend verhaal vertellen dat mensen vermaakt, maar ik wil dat ze er ook iets van kunnen opsteken. En dat kunnen dan feiten zijn bijvoorbeeld over de parallellen tussen het christendom en andere religies rond het Middellandse Zeegebied in die tijd. Maar ook een nieuwe kijk op een verhaal. Zo begreep ik als kind de rol van Judas al niet: als hij Jezus niet verraden had, zou Jezus toch nooit gearresteerd zijn en daarna gekruisigd zijn? Hij heeft dan toch juist een heel belangrijke rol gespeeld bij het laten slagen van Gods plan? Waarom dan zo verguisd als het zonder hem niet gelukt was?

In het algemeen gaat het bij mij om de kracht van verhalen. Het gaat denk ik altijd om de boodschap die in een verhaal zit, de laag erónder.”


De Offers

In een interview begin dit jaar (22 februari 2019) voor Trouw, vertelde Jeroen onder andere het volgende over zijn ervaringen in Bolivia, zijn eigen geloof en daarnaast naar wat sommige gelovigen pretenderen;

“Ik heb tijdens mijn studie antropologie onderzoek gedaan bij een kleine Aymara-gemeenschap in Bolivia. Zij verenigen het katholicisme met natuurgodsdienst. Ik zag hoe hard ze werkten en hoe oprecht hun geloof was.
Ik vond het heel mooi hoe ze dat deden, en ik kon me niet voorstellen dat zij eeuwig zouden branden in de hel, alleen maar omdat ze in meer geloofden dan de katholieke God. Toen ik het aan de ouderlingen in mijn gemeente voorlegde, zeiden ze van wel. En ook de dominee zei dat ze rechtstreeks naar de hel zouden gaan. Ik voelde me, mede daardoor, steeds minder thuis bij de kerk.”


“Eigenlijk zijn gelovigen de eerste complotdenkers. Alles wat ze niet konden verklaren, schreven ze toe aan een hogere macht achter de schermen: God. Ik wilde in mijn boek laten zien dat het te letterlijk nemen van de verhalen leidt tot intolerantie.”


Naar aanleiding van het boek en het interview kwam ik uit op de volgende stelling:


Het opdringen van een eigen geloof aan anderen is een slechte basis voor een samenleving


Na het lezen van ‘De Offers’ ben ik mijzelf gaan afvragen wat ik nu eigenlijk gelezen had en wat mij zo raakte in het boek van Jeroen.
Het was niet zozeer de dood van de drie kinderen, die geofferd leken te zijn voor een hoger doel, maar meer het oordeel wat anderen hebben over een geloof dat niet van hen is.

In dit boek zie je hoe student Luc al enige tijd in Bolivia verblijft en daar te maken krijgt met een hele andere cultuur en geloofsovertuiging. De mensen aldaar geloven veel in natuurgodsdienst. Dit houdt in dat offeren aan de aarde centraal staat en het geloof dat deze offers bijvoorbeeld zorgen voor een goede oogst en gunstige weersomstandigheden.
Luc moest heel erg wennen aan deze overtuiging en ziet dit vanuit zijn eigen ontwikkeling heel anders. Toch accepteert hij het geloof van de mensen waarmee hij al die maanden heeft samengeleefd en pikt hij er zelfs ook nog iets van op.

Naast Luc zijn er kerken van het christelijk geloof aanwezig in Bolivia die daar in de dorpen hun woord van God willen verspreiden om zo aanhangers te krijgen voor hun kerk onder het volk. Dit doen zij op verschillende wijzen.
Je ziet dat de mensen in Bolivia uiteindelijk een voor hen acceptabele tussenweg vinden in hun eigen natuurgodsdienst en het christelijk geloof. Sommigen sluiten zich volledig aan bij het christelijk geloof, anderen houden vast aan het geloof waarmee zij opgegroeid zijn.

Toch lijkt dit voor de kerk onvoldoende te zijn en willen ze eigenlijk dat de lokale bevolking hun eigen gebruiken en geloof de rug toe keren, omdat dit in hun ogen niet goed zou zijn.

En daarmee komen we wat mij betreft bij de kern van dit verhaal.
Het opdringen van een geloof aan anderen, omdat je er van overtuigd bent dat dat de juiste wijze van geloof is.
Het voorbij gaan aan het geloof en de gebruiken van een ander omdat het zo ver afstaat van jouw geloof.
En waarom?

Ik ben het eens met bovenstaande stelling. Ondanks dat ik zelf geen enige vorm van geloof heb, behalve het geloof dat er meer moet zijn tussen hemel en aarde, respecteer ik iedere vorm van geloof in de wereld.
Wie ben ik om te oordelen of iets goed of slecht is? Wie zou ik zijn als ik zou zeggen dat geloof waanzin is en dat iemand niet moet geloven omdat er niets van waar is.
Ik geloof oprecht dat mensen troost en kracht kunnen halen uit hun geloof en dat dit ook iets moois is.

Het stoort mij met name wanneer gelovigen, hun eigen geloof, hun eigen waarheid, willen opdringen aan mensen die ofwel een andere overtuiging hebben ofwel geen gelovigen zijn.
Dit onderwerp bestaat natuurlijk al heel lang en is daarnaast vaak de oorzaak van oorlogen en geschillen tussen landen en bevolkingsgroepen.

Op de een of andere manier krijgen wij mensen het niet voor elkaar om de ander te accepteren in wat hij of zij gelooft en waar hij of zij voor staat.

De geschiedenis en het verhaal in ‘De Offers’ is daar het bewijs van. Het berust op een waarheid die, als je het toelaat, je aan het denken zet over de mensheid in het algemeen en onze rijke geschiedenis met betrekking tot het geloof.

Vandaag de dag speelt geloof nog steeds een actuele rol. Kijk maar naar de extremisten die vandaag de dag bereid zijn te offeren voor het hogere doel dat hun geloof hen voorspelt.
Ik denk dat we het er bijna allemaal wel mee eens kunnen zijn dat het offeren van mensen, onschuldige slachtoffers vaak, iets is wat we niet accepteren.
Maar waar ligt dan de grens van acceptatie?

Hiermee wil ik absoluut niet zeggen dat het offeren of het maken van onschuldige slachtoffers goed is.
Het is echter de interpretatie die een gelovige geeft aan de woorden in een heilig boek. Een boek dat al zo lang bestaat, maar waarin verhalen vaak nog te veel ruimte openlaten voor eigen invulling.
En ik denk dat de mogelijkheid voor zoveel eigen invulling fout is. Veel mensen kunnen hier goed mee omgaan. Maar er zijn ook een hoop mensen die de eigen invulling zodanig rekken dat het voor hen acceptabel wordt en voor de ander een vrees.

Wij mensen zijn geneigd groeperingen al snel over een kam te scheren. Het is iets wat kennelijk in ons DNA zit. Acceptatie is hierbij ver te zoeken. Als je bij jezelf te rade gaat, vind je altijd wel iets dat te maken heeft met de acceptatie van een ander.

Ik stel voor dat je, wanneer je zo’n situatie gevonden hebt, je jezelf de vraag stelt waarom je die ander niet accepteert en wat je er aan kunt doen om dat te veranderen.

Wat mij betreft is het antwoord daarop simpel. Je kunt de ander niet veranderen. Iemand is wie hij/zij is, doet wat hij/zij doet en daarnaast gelooft wat hij/zij gelooft.
Waarom dan de moeite doen om anderen te overtuigen van jouw geloof of van de waarheid zoals jij denkt dat de waarheid is?

Wat mij betreft is geloven niet slecht maar wel het willen opdringen van jouw geloof aan een ander die een andere keuze heeft gemaakt. Iemand die niet leeft volgens jouw principes, gaat niet naar de hel. Zijn of haar geloof zegt namelijk iets anders. En wie zijn wij om daar over te oordelen?

Naar mijn mening is het opdringen van een eigen geloof aan een ander absoluut een slechte basis voor een samenleving. Naast irritatie, wantrouwen, eventueel angst, leidt het in veel gevallen vaker zelfs tot een averechts effect.
Als we de keuze bij de ander laten en de ander hierin respecteren, bereiken we veel meer met elkaar.

Ik ben van mening dat een persoon die zoekt naar een geloof dat past, uiteindelijk zijn of haar weg wel vindt.

Het opdringen van een geloof, zoals in dit boek binnen een heel andere cultuur, is in ieder geval wat mij betreft niet de oplossing!


Ik dank Jeroen Windmeijer voor het geven van stof tot nadenken met zijn nieuwe boek ‘De Offers’.

Mijn recensie van ‘De Offers’ vind je hier.


Bronnen

www.jeroenwindmeijer.nl
Wikipedia
Interview in Trouw, februari 2019

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Op deze tekst zit copyright!